วิกฤตตะวันออกกลางสะเทือนถึงไทย พลังงานเราพึ่งพาใครอยู่?

1. แหล่งน้ำมันดิบ (Crude Oil)

แหล่งหลัก

• อยู่ส่วนใหญ่ ในอ่าวไทย (Offshore Gulf of Thailand)
  ตัวอย่างแหล่งสำคัญ เช่น แหล่ง Wassana (กลับมาผลิตแล้ว) ซึ่งเป็นแหล่งที่เคยผลิตมาก่อนและมีการฟื้นฟูการผลิตในปี 2023 โดยบริษัท Valeura Energy ในทะเลอ่าวไทย

สถานการณ์การผลิต

• ไทยสามารถผลิต น้ำมันดิบได้เพียงประมาณ 10-15% ของความต้องการใช้ภายในประเทศ เท่านั้น (ที่เหลือต้องนำเข้าจำนวนมาก) 
• ปริมาณสำรองน้ำมันมีจำกัดและ “เกือบจะหมด” ในระดับสำรองยืนยันได้ว่ามีประมาณเล็กน้อยเท่านั้น 

สรุป

• ไทยมีแหล่งน้ำมันในประเทศ แต่ไม่เพียงพอสำหรับใช้เอง จึงยังต้อง นำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปในสัดส่วนที่สูงมาก เพื่อรองรับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

---

2. แหล่งก๊าซธรรมชาติ (Natural Gas)

แหล่งหลัก

• อ่าวไทย เป็นแหล่งก๊าซที่ใหญ่ที่สุดของไทยและส่วนใหญ่ของการผลิตทั้งหมดอยู่ที่นี่ 
• มีทั้งหมด ประมาณ 27 แหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติ (ส่วนใหญ่เป็น offshore)ตัวอย่างแหล่งก๊าซที่มีชื่อและมีการผลิตเชิงพาณิชย์ เช่น:
  • แหล่งเอราวัณ (Erawan)
  • แหล่งบงกช (Bongkot)
  • แหล่งอาทิตย์ (Arthit)
  • แหล่งก๊าซบนบก เช่น สินภูฮ่อม ในจังหวัดอุดรธานี และ น้ำพอง ในจังหวัดขอนแก่น 

สถานการณ์ผลิต

• ไทยผลิต ก๊าซธรรมชาติประมาณ 50-60% ของที่ใช้ทั้งหมด ภายในประเทศ (ส่วนที่เหลือต้องนำเข้า LNG หรือจากเพื่อนบ้าน) 
• ตั้งแต่ทศวรรษ 2010 เป็นต้นมา การผลิตก๊าซเข้าสู่ช่วง ชะลอและลดลงตามเวลาการใช้ของแหล่งหลัก ซึ่งมีแนวโน้มลดลงในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า 

---

3. แหล่งพลังงานฟอสซิลอื่น ๆ

ถ่านหินลิกไนต์

• ไทยมีแหล่งถ่านหินลิกไนต์เช่นในจังหวัด ลำปาง ที่เป็นเหมืองขนาดใหญ่สำหรับใช้ในโรงไฟฟ้าแม่เมาะ แต่ไทยยังต้องนำเข้าถ่านหินบางส่วนเพื่อผลิตไฟฟ้า 

---

4. พลังงานทดแทนและไฟฟ้า

แม้ไม่ได้เป็นพลังงาน “ธรรมชาติฟอสซิล” แบบน้ำมันหรือก๊าซ แต่ไทยเริ่มพัฒนาพลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้นเพื่อเสริมความมั่นคง เช่น:

• พลังงานแสงอาทิตย์
• พลังงานน้ำและพลังงานชีวมวล
  ข้อมูลล่าสุดแสดงว่าผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง 

---

5. ประสิทธิภาพและความมั่นคงพลังงานของไทย

ผลิตเอง vs นำเข้า

• ไทย ผลิตน้ำมันในประเทศได้เพียงส่วนเล็กน้อย (10–15%) ของความต้องการใช้จริง ทำให้ต้องนำเข้าเป็นหลัก 
• สำหรับ ก๊าซธรรมชาติ ไทยสามารถผลิตได้ประมาณ ครึ่งหนึ่งถึงครึ่งหนึ่งของการใช้ทั้งหมด แต่กำลังการผลิตจากแหล่งเดิมเริ่มลดลงและต้องพึ่งพา LNG นำเข้าและแหล่งนำเข้าทางท่อ มากขึ้น 

สัดส่วนพลังงานที่ใช้

• ก๊าซธรรมชาติยังเป็นเชื้อเพลิงหลักสำหรับผลิตไฟฟ้าในไทย โดยมากกว่า 60% ของไฟฟ้าทั้งประเทศพึ่งพาก๊าซธรรมชาติ

6. ภาพรวมสถานการณ์เมื่อมีความไม่แน่นอนพลังงานโลก

เมื่อเกิดเหตุการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางหรือความตึงเครียดด้านพลังงานระหว่างประเทศ:

• ไทยอาจ ได้รับผลกระทบจากราคาน้ำมันดิบและต้นทุนพลังงานนำเข้าเพิ่มขึ้น เพราะต้องซื้อจากตลาดโลกเป็นหลัก
• การพึ่งพาแหล่งก๊าซและ LNG นำเข้าเพิ่มขึ้น ทำให้ ความมั่นคงพลังงานไทยต้องมีนโยบายสำรองและแผนรองรับการขาดแคลนพลังงานโลก