นาโนพลาสติกเปลี่ยนพฤติกรรมปลา สัญญาณเตือนใหม่ของวิกฤติทะเล

ปัญหาพลาสติกในทะเลอาจรุนแรงกว่าที่คิด ล่าสุดงานวิจัยจากนักวิทยาศาสตร์จีนและออสเตรเลีย ซึ่งเผยแพร่ในวารสาร Marine Pollution Bulletin พบว่า “นาโนพลาสติก” หรือเศษพลาสติกขนาดเล็กกว่า 1 ไมโครเมตร สามารถส่งผลกระทบต่อสมองและพฤติกรรมของปลาได้โดยตรง

นาโนพลาสติกเกิดจากขยะพลาสติกที่แตกตัวเล็กลงเรื่อย ๆ จากแสงแดด คลื่น และน้ำทะเล ด้วยขนาดที่เล็กมาก ทำให้สามารถซึมผ่านเนื้อเยื่อและเข้าสู่ระดับเซลล์ของสัตว์น้ำได้ง่ายกว่าพลาสติกชิ้นใหญ่

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยซ่านโถวของจีน และมหาวิทยาลัยชาร์ลส์ดาร์วินของออสเตรเลีย ทดลองเปรียบเทียบปลาที่สัมผัสนาโนพลาสติกกับปลาปกติ โดยให้ว่ายในเขาวงกตเพื่อหาทางออก ผลพบว่าแม้ใช้เวลาใกล้เคียงกัน แต่กลุ่มที่ได้รับนาโนพลาสติกมีแนวโน้ม “ตัดสินใจพลาดบ่อยกว่า” และมีพฤติกรรมรีบร้อนผิดปกติ

นักวิจัยเตือนว่า หากปลาตัดสินใจผิดพลาดมากขึ้น อาจส่งผลต่อการหาอาหาร การหลบหนีศัตรู และการสืบพันธุ์ เมื่อประชากรปลาลดลง ผลกระทบจะลุกลามเป็นลูกโซ่ในห่วงโซ่อาหาร กระทบทั้งระบบนิเวศทางทะเล

พลาสติกอาจไม่ได้หายไปไหน เพียงแต่แตกตัวจนเล็กเกินมองเห็น และยังคงสะสมผลกระทบในสิ่งมีชีวิตอย่างเงียบ ๆ งานวิจัยชิ้นนี้จึงเป็นอีกสัญญาณเตือนว่า หากไม่ลดการใช้และจัดการขยะพลาสติกอย่างจริงจัง ทะเลอาจเผชิญความเสียหายที่ลึกและซับซ้อนกว่าที่เราคิด
CR.sustain_dailynews