ประเทศไทยมีศักยภาพด้าน ธาตุหายาก (Rare Earth Elements: REEs) ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงและพลังงานสะอาด โดยธาตุหายากมีทั้งหมด 17 ธาตุ ประกอบด้วยกลุ่มแลนทาไนด์ 15 ธาตุ รวมถึงสแกนเดียมและอิตเทรียม ขณะที่ **แร่ธาตุสำคัญ (Critical Minerals)** ยังครอบคลุมแร่ที่มีบทบาทต่อเศรษฐกิจและเทคโนโลยี เช่น ลิเทียม นิกเกิล โคบอลต์ ทองแดง ดีบุก และทังสเตน
จากการศึกษาทางธรณีวิทยา พบว่าไทยมีการสะสมตัวของธาตุหายากใน 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ แหล่งปฐมภูมิที่พบในหินอัคนีและหินแกรนิต แหล่งลานแร่และแร่หนักที่มักพบร่วมกับแหล่งดีบุก และแหล่งดินไอออนดูดซับที่เกิดจากการผุพังของหินแกรนิต โดยพบแร่ที่มีธาตุหายากสำคัญ เช่น โมนาไซต์ ซีโนไทม์ และแอลลาไนต์
ศักยภาพดังกล่าวสะท้อนว่าไทยมีโอกาสต่อยอดทรัพยากรธาตุหายากไปสู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีและเศรษฐกิจแห่งอนาคต อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องมีการสำรวจและประเมินเพิ่มเติม เพื่อให้ทราบถึง **ปริมาณ คุณภาพ และศักยภาพเชิงเศรษฐกิจของแหล่งทรัพยากร** รวมถึงกำหนดแนวทางบริหารจัดการที่เหมาะสมและยั่งยืน
Rare Earth จึงไม่ใช่เพียงทรัพยากรใต้ผืนดิน แต่เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่อาจสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและเพิ่มขีดความสามารถของประเทศไทยในอนาคต
Cr. Sci Chula คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ