น้ำมันเวเนซุเอลา: สมรภูมิพลังงานฟอสซิล ท่ามกลางโลกที่กำลังเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด

เวเนซุเอลา ประเทศที่มี น้ำมันสำรองมากที่สุดในโลก กำลังตกอยู่ในแรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์ ขณะที่โลกกำลังเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ความขัดแย้งรอบอุตสาหกรรมน้ำมันของประเทศนี้สะท้อนความย้อนแย้งของระบบพลังงานโลกอย่างชัดเจน

แม้นานาชาติจะประกาศเป้าหมายลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลเพื่อลดโลกร้อน แต่น้ำมันยังคงเป็นทรัพยากรยุทธศาสตร์ที่มหาอำนาจให้ความสำคัญ โดยเฉพาะในยามที่ตลาดพลังงานผันผวน ความพยายามควบคุมแหล่งน้ำมันขนาดใหญ่ เช่น Orinoco Belt จึงถูกมองว่าไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจ แต่คือการรักษาอำนาจด้านพลังงาน

ด้านสิ่งแวดล้อม การพึ่งพาน้ำมันหนักของเวเนซุเอลานำมาซึ่งปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การรั่วไหลของน้ำมัน และการทำลายระบบนิเวศในพื้นที่ป่าและลุ่มน้ำ ขณะที่ประเทศยังขาดเงินทุนและเทคโนโลยีในการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมหรือพัฒนาพลังงานทางเลือก

นักวิเคราะห์ชี้ว่า วิกฤตเวเนซุเอลาเป็นภาพสะท้อนของคำถามสำคัญระดับโลก
เรากำลังลดการพึ่งพาน้ำมันจริง หรือแค่ย้ายการควบคุมทรัพยากรจากประเทศหนึ่งไปสู่อีกประเทศหนึ่ง?

ในวันที่พลังงานสะอาดยังไม่สามารถทดแทนฟอสซิลได้ทั้งหมด น้ำมันจึงยังคงเป็นทั้ง “เชื้อเพลิงของระบบเศรษฐกิจโลก” และ “ต้นตอของวิกฤตสิ่งแวดล้อม” ไปพร้อมกัน

Orinoco Belt (แถบโอรีโนโก) คือ
แหล่งน้ำมันขนาดมหาศาลของเวเนซุเอลา และเป็นหนึ่งในพื้นที่พลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก

คืออะไร

Orinoco Belt หรือชื่อเต็มว่า Orinoco Oil Belt / Orinoco Heavy Oil Belt เป็นพื้นที่แหล่งน้ำมันยาวตามลุ่มแม่น้ำโอรีโนโก ทางตะวันออกของเวเนซุเอลา ครอบคลุมพื้นที่ราว 55,000 ตารางกิโลเมตร

ทำไมถึงสำคัญ

• มีน้ำมันสำรองพิสูจน์แล้วกว่า 300,000 ล้านบาร์เรล
  → มากที่สุดในโลก แซงซาอุดีอาระเบีย
• เป็นหัวใจเศรษฐกิจของเวเนซุเอลา และเป็น “ไพ่พลังงาน” ทางภูมิรัฐศาสตร์

ลักษณะน้ำมัน

• เป็น น้ำมันหนัก–น้ำมันหนักพิเศษ (Heavy / Extra-Heavy Crude)
• ข้น หนืด มีซัลเฟอร์สูง
• ต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น การให้ความร้อนหรืออัปเกรดน้ำมัน
  → ต้นทุนสูงและปล่อยคาร์บอนมาก กว่าน้ำมันทั่วไป

ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

• เสี่ยงต่อ การรั่วไหลของน้ำมัน ในลุ่มน้ำและป่าเขตร้อน
• การผลิตปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง
• กระทบชุมชนท้องถิ่นและความหลากหลายทางชีวภาพ

เชื่อมโยงกับโลกพลังงานสะอาด

Orinoco Belt คือภาพสะท้อนความย้อนแย้งของโลกยุคเปลี่ยนผ่านพลังงาน

เราต้องการลดฟอสซิล
แต่ยังแข่งขันแย่งชิงแหล่งน้ำมันขนาดยักษ์

นักวิชาการจำนวนมากมองว่า หากไม่มีแผนเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดอย่างเป็นธรรม
Orinoco Belt จะยังคงเป็น สมรภูมิพลังงานฟอสซิล มากกว่าทรัพยากรเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน